GemeenteBelangen Súdwest-Fryslân
PARTIJPROGRAMMA 2026-2030
Uw stem doet er bij ons wat toe. Als grootste lokale partij zijn we onafhankelijk en hebben niets te maken met een hoofdkantoor op afstand. Alle beslissingen nemen we zelf. En als lid kunt u daar bij zijn. Zo krijgt uw stem gehoor in de gemeenteraad.
Onze visie is
Dit programma is een vertaling van de gedachtegang van Gemeentebelangen. De grootste lokale partij van Súdwest-Fryslân.
Ook in de periode 2026 – 2030 willen wij samen met alle inwoners van Súdwest-Fryslân een positieve bijdrage leveren aan de ontwikkelingen in en van de gemeente Súdwest-Fryslân en haar dorpen en wijken.
Gemeentebelangen is de enige onafhankelijke lokale politieke partij binnen de gemeente Súdwest-Fryslân. Zij wil zich voor alle inwoners en voor het algemeen belang van de gemeente inzetten. Voor nu en zeker voor later. Voor ons is het mogelijk om snel op zaken in te kunnen spelen zonder dat we met landelijke politieke partijbelangen rekening hoeven te houden. Wij hanteren een “bottom up” in plaats van een “top down” benadering. Van onder op dus! Dat wil niet zeggen dat wij onze ogen sluiten voor belangrijke landelijke en globale ontwikkelingen. Integendeel, wij staan midden in de samenleving.
De wereld en onze maatschappij veranderen steeds. Daar zal onze gemeente ook steeds direct of indirect de gevolgen van ondervinden. Benoem alleen maar de ontwikkelingen van op de woningmarkt, de energietransitie en de discussie rondom de autoluwe binnenstad van Sneek. Het kan dan mogelijk zijn dat wij tijdens deze cyclus van vier jaar van standpunt moeten veranderen, bijstellen of juist met nieuwe moeten komen. Als dat nodig is dan zullen wij u daar zeker in meenemen.
Voor nu willen wij ons focussen op vijf belangrijke thema’s de komende vier jaar:
- Wonen: de bouw en inbreiding van woningen
- Wereld: omgaan met milieu en de energietransitie
- Welzijn: toegang tot goede zorg, sport en onderwijs
- Werk: gelijke kansen op de arbeidsmarkt
- Waterland: gemeente veilig, bereikbaar en aantrekkelijk houden
1. Betaalbaar wonen voor jong en oud
1.Wonen
Prettig wonen is meer dan een dak boven je hoofd. Het is betaalbaar en aanpasbaar voor elke levensfase. Het is wonen in een prettige leefomgeving met alle voorzieningen. Zowel in de steden als op het platteland.
Momenteel is er een gering aanbod van woningen in onze gemeente. Bovendien zijn veel woningen te duur en voor veel inwoners van onze gemeente om die reden niet betaalbaar of te financieren.
De sociale en vrije huursector is de laatste jaren behoorlijk in omvang geslonken en ook de hoge huren en de te lange wachttijden liegen er niet om. En toch worden er wél recreatiewoningen gerealiseerd. Wij willen meer bouwen, maar op een slimme manier.
Voorbeelden van onze aanpak zijn:
1.1 Meer bouwen maar wel op een slimme manier;
1.2 Woningen primair voor eigen bewoners;
1.3 Gemeentelijke woningbouwcoöperatie oprichten;
1.4 Voorrang verlenen aan bepaalde bevolkingsgroepen;
1.5 Bevriezen recreatieve woningbouw;
1.6 Monitoren huisvesting (im)migranten;
1.1 Meer bouwen, maar wel op een slimme manier
Op zeer korte termijn zijn zeker woningen nodig, en de bouw daarvan wordt zeker aangemoedigd door Gemeentebelangen. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met wat daar allemaal bij komt kijken. Bouwen van woningen kan niet los gedacht worden van het ook bouwen van nieuwe wegen, winkels, scholen e.d. Dat mag echter niet leiden tot het letterlijk dichtmetselen van onze gemeente waarbij onze horizon opgeofferd wordt aan meer woningbouw en infrastructuur.
Er moet dus slim en met tact gebouwd worden om ons landschap niet blijvend te misvormen. Elke vierkante meter bebouwing is een vierkante meter minder natuur!
Om die reden willen wij zoveel mogelijk realiseren binnen de bebouwde kom. Dat kunnen nieuwe woningen zijn maar ook bestaande leegstand te renoveren tot woning. Grote woningen te splitsen. Voor (on)bepaalde tijd op het water te wonen en het toepassen van alternatieve/andere woonvormen (denk aan Tiny Houses en twee/drie hoge flats/appartementen in dorpen).
Creativiteit en buiten de kaders denken is daarom dus vereist, waarbij en te verwachten toekomstige krimp door vergrijzing -die weer leegstand als gevolg kan hebben- mee wordt genomen in de besluitvorming. Denk hierbij aan meer verzorgingshuizen, zodat er doorstroming ontstaat op de huidige huizenmarkt. Op deze wijze behouden wij ons typerende en mooie landschap én komen wij tegemoet aan het huidige woningtekort.
2. Milieu & Energietransitie in balans
- Wereld
De wereld zit momenteel in een transitie waarbij ook nog diverse crises, zoals oorlogsdreiging, stikstofoverschot, aandacht voor het milieu, biodiversiteitsverlies en extreme weersomstandigheden komen kijken. De energietransitie zal de komende jaren als een rode lijn door de gemeentelijke politiek blijven lopen en onze mening is dat wij als gemeente hier een juiste balans in moeten gaan vinden.
Wij hebben nog een mooi landschap maar met het plaatsen van windmolens, zonneparken en toekomstig te bouwen duizenden woningen (inclusief méér wegen en bijpassende voorzieningen) gaat dat sneller veranderen dan ons lief is. Wij willen heel graag het huidige karakter van onze steden en dorpen behouden! Wij zijn zuinig op onze (al weinige) natuur en onze horizon. Verdere aantasting is voor ons onaanvaardbaar.
Voorbeelden van onze aanpak dit voorkomen zijn:
2.1 Inzetten op eerlijke en sociale energietransitie;
2.2 Doelgericht verduurzamen en besparen;
2.3 Ontlasting van het energienet;
2.4 Zonne- en windparken inpasbaar houden
2.1 Inzetten op eerlijke en sociale energietransitie
Onze gemeente zet zich in voor een eerlijke en sociale energietransitie. Wij geloven niet in een dusdanige dwingende regelgeving met de wetenschap dat dit de doorsnee burger veel geld zal gaan kosten. Beren vang je met honing. Niet met een stok!
De gemeente draagt zorg voor groene banen en lokale werkgelegenheid met een sociaal en inclusief project of aanbesteding. Woningisolatie en -verduurzaming moet voorrang krijgen én betaalbaar zijn. Ook voor huurders met een kleine portemonnee. Eerst die isolerende schil om de woning óók met het oog op besparing. We betrekken burgers en organisaties actief bij de plan- en uitvoeringsfase van de lokale energietransitie.
Onze geboden oplossingen zijn echter wel dure alternatieven die gesubsidieerd dienen te worden. Dat kan door onze gemeente, maar ook door het rijk te sommeren om hier ook gelden ter beschikking voor te stellen. Daarnaast dient er een eerlijke balans te zijn op te verlenen subsidies aan burgers en bedrijven, waarbij we actief kritisch blijven op de haalbaarheid van projecten.
3. Welzijn met een menselijke maat
Met het groter worden van onze gemeente groeide helaas ook de afstand tussen de burger en de politiek. Mensen worden niet beter van formulieren, cijfers en managers. Onze gemeente moet uitgaan van wat wel kan en niet bij voorbaat roepen “dat kan niet”. Daar hoort bij het primair fatsoenlijk en goed informeren van burgers maar ook de begeleiding en afhandeling kan allemaal wel wat sneller en effectiever met onze ambtenaren.
Daarbij kan gedacht worden aan enquêtes, raadplegingen en plaatselijke bijeenkomsten daar waar het probleem zich afspeelt. Jeugd, sport en dorps-/wijkcentra zijn belangrijke onderwerpen die bij onze partij hoog op het lijstje staan.
Voorbeelden van onze aanpak zijn:
3.1 Betaalbare zorg en ondersteuning;
3.2 Betere preventie;
3.3 Het stimuleren van beter en bereikbaar onderwijs;
3.4 Het bevorderen van de basisvaardigheden.
3.1 Betere zorg en ondersteuning
De wereld wordt steeds complexer en vooral ouderen hebben daar last van. Een weg zoeken in de zorg- en energiejungle, de bureaucratie, recente oplichtingen via internet en multimedia veroorzaken ergernissen en isolatie van deze bevolkingsgroep. Wij willen dat onze gemeente een nog duidelijker herkenbaar fysiek én digitaal loket bemenst waar inwoners hun vragen kwijt kunnen en waar om advies gevraagd kan worden.
De komende jaren zullen bewijzen of de nieuwe invulling van de WMO een succesnummer zal worden of dat deze handelingen weer aan de gemeentelijke gebiedsteams moeten worden toegewezen. Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en zullen ingrijpen indien dat nodig is. De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) is momenteel dusdanig ingevuld dat onze gemeente deze werkzaamheden uitbesteed heeft aan derden.
Ouderen en mensen met een beperking hebben recht op meer aandacht. Met korte lijnen, minder bureaucratie en creatieve oplossingen komt er meer zorggeld beschikbaar, die onder andere gebruikt kan worden voor een hogere waardering van mantelzorgers. Zonder mantelzorgers is de zorg onbetaalbaar. De positie van de mantelzorgers vraagt dan ook om een andere kijk. Zeker als het gaat om de keuze tussen carrière of mantelzorg.
Ook jongeren verdienen meer aandacht, vooral in de jeugdzorg. Daarom moet onze gemeente zich terugtrekken uit de inkoop van de jeugdzorg en zich bezighouden met de toegang voor onze burgers. We willen de jeugdzorg versimpelen: het Rijk betaalt, de jeugdzorg wordt decentraal uitgevoerd en de schotten tussen verschillende onderdelen halen we weg. Teams met een brede expertise (jeugdzorg, onderwijs, wonen, politie) moeten nauw in contact met elkaar staan, zonder hand op de knip. Onze gemeente moet zich hard maken richting het Rijk voor een herwaardering van de sector. Tekorten en onderwaardering van jeugdzorgwerkers moeten voor eens en voor altijd stoppen.
4. Werk maken van werk
- Werk
Werken is goed voor de mens maar dan moet dat werk er wél zijn…óók in de toekomst. Zowel voor ouderen als jongeren, voor zowel mensen met afstand tot de arbeidsmarkt als welwillenden. Dat kan alleen als onze gemeente actief werk maakt van bedrijvigheid. Dit door het behouden en actief in contact zijn met belangrijke werkgevers in de regio en het stimuleren en faciliteren van de ondernemers in de gemeente.
De huidige maatschappij stelt ons voor vele uitdagingen waarin landelijk beleid en een gemeente die actief meedenkt met zijn ondernemers van cruciaal belang zijn. Het in stand lokale ondernemers en flexibel toepassen van bestaande wet- en regelgeving zijn hierin speerpunten.
Voorbeelden van onze aanpak zijn:
4.1 Werk maken van werk;
4.2 Lokale ondernemingen steunen;
4.3 Boeren gezond laten boeren;
4.4 Het goede voorbeeld geven;
4.5 Eerlijk behandelen.
4.1 Werk maken van werk
De nieuwe wethouder ‘Economische zaken’ houdt zich alleen bezig met bedrijven. Haalt nieuwe bedrijven naar onze gemeente en haalt knelpunten weg bij bestaande bedrijven. Stimuleert samenwerkingsverbanden en zorgt voor startersbanen. Geen vrijblijvende taak maar afrekenen op meetbare doelstellingen. Bovendien dient deze wethouder het bestaande aanbod van banen en huidige werkloosheid scherp in de gaten te houden wat betreft evenredigheid met betrekking tot de verschillende branches en daarnaar te handelen. Op deze wijze kan bij een toekomstige recessie werkeloosheid beter gereguleerd worden.
5. Openbare orde en veiligheid
5. Waterland
Je prettig veilig voelen is een randvoorwaarde voor fijn leven. Nu is onze gemeente een relatief veilige gemeente gemeten naar de rest van Nederland maar zien wij wel dat bepaalde ‘normen en waarden’ op een afglijdende schaal zitten. Een goede voorlichting breed weggezet in onze samenleving voor een update met betrekking tot dit onderwerp voor een ‘prettiger samenleving’ is om die reden wenselijk. Ieders mening moet worden gerespecteerd. Respect voor elkaar voorkomt een tweedeling in onze maatschappij.
Veilig voelen is belangrijk. Zowel voor thuis als in het verkeer. Om dat verkeer te faciliteren, heeft onze gemeente een breed pakket aan wegen, waterwegen, bruggen en aquaducten. Vaartuigen, (elektrische) voertuigen, fietsen, vrachtverkeer, agrarisch verkeer is allemaal vertegenwoordigd in onze gemeente. Om dat allemaal vlekkeloos te laten varen en rijden eist een behoorlijke inspanning. Onze gemeente moet dus veilig, bereikbaar en aantrekkelijk blijven, voor inwoners én toeristen.
Voorbeelden van onze aanpak zijn:
5.1 Betere aanpak van ondermijning en overlast;
5.2 Kernen leefbaar houden;
5.3 Goede bereikbaarheid;
5.4 Toeristen vinden en binden;
5.5 Toekomstbestendige Sneekweek;
5.6 Milieu straten en afvalverwerking goedkoop houden
5.1 Betere aanpak van ondermijning en overlast
Ondermijning is voor velen misschien een lastig begrip maar niet minder belangrijk voor onze veiligheid. Het betreffen ondermijnende activiteiten gepleegd door criminelen die niet meteen opvallen zoals het kopen van huizen en bedrijven door stromannen, het in stand houden van XTC-labs en Wietkwekerijen in boerderijen of loodsen of kwalijke handelingen gepleegd door bepaalde legale beroepsgroepen. Wij willen niet dat deze activiteiten sluimerend vaste grond in onze gemeente krijgen. Wij willen actief beleid door onze gemeente om onze bevolking voor te lichten over ‘ondermijning’ en een duidelijk herkenbaar maar ook actief meldpunt om verdachte handelingen te kunnen melden.
Daarnaast dient onze gemeente in samenwerking met de plaatselijke politie/specifieke politieafdelingen in haar beleid op te nemen wat zij de komende periode actief aan actie(s) tegen ondermijning gaan ondernemen.
De politie heeft veel taakvelden waaronder het wijkgerichte werken. Voor dit taakveld worden wijkagenten in bepaalde gebieden weggezet. Wij zien ze, in het algemeen, echter te weinig! De politie dient meer zichtbaar te zijn vooral daar waar overlast te verwachten is en dient daartoe ook strenger tegen op te treden.
Door preventief gemeentelijk beleid kan het aantal slachtoffers worden verminderd, wordt er veel leed bespaard en zal op termijn de druk op de (jeugd)zorg afnemen. Wij denken hierbij onder andere aan consulatie met jongeren, het implanteren van de ”ben je oké” en steunen van de ”de nacht is van ons” campagne, preventie-interventies in de jeugdzorg en goede coördinatie en verankering van beleid en budget voor de preventie van seksueel geweld en intimidatie.