Ze halen elke gemeenteraadsverkiezing meer zetels binnen, maar bezetten in de Eerste of Tweede Kamer geen enkele stoel. De lokale partijen doen het de laatste twintig jaar hartstikke goed. Hoe komt dat?

Van 2792 zetels in 2018 naar bijna 3500 zetels in 2022: lokale partijen weten de afgelopen twee decennia steeds meer plekken te veroveren in de gemeenteraden. Veel kiezers laten landelijke partijen voor wat ze zijn en kleuren het vakje van een lokale partij rood. Femke van der Vegt, docent maatschappijleer op Comenius Mariënburg in Leeuwarden, heeft wel een verklaring voor die trend.

Femkes Kieskompas

Femke van der Vegt (26) is docent maatschappijleer op Comenius Mariënburg in Leeuwarden. De komende drie weken geeft zij uitleg over de gemeenteraadsverkiezingen. Vandaag de eerste aflevering: waarom lokale partijen de laatste jaren zo populair zijn.
Het is vooral de ‘schaduw’ van politiek Den Haag die doorwerkt naar de verkiezingen voor de gemeenteraden. „Je ziet het ook al jaren op landelijk niveau: een grote groep kiezers is het vertrouwen in de grote partijen kwijt. Die zijn teleurgesteld geraakt omdat ze vinden dat beloften niet zijn nagekomen. Voor hen voelt het vertrouwder om op een lokale partij te stemmen, die dichter bij hen staat.”

Schonere lei

Lokale partijen hebben geen last van landelijke trends en gaan zo met een ‘schonere lei’ de gemeenteraadsverkiezingen in. „Ze hebben geen last van smeercampagnes door andere partijen en hebben dus niet zo snel een slechte naam”, legt Femke uit. „Dat is aantrekkelijk voor veel kiezers: die zijn toe aan iets anders en geven een nieuwe partij de kans. Lokale partijen profiteren daarvan.”

Hoewel het om gemeenteraadsverkiezingen gaat, waarbij de belangrijke thema’s enorm kunnen verschillen, kijken landelijke politici toch wel naar de uitslag. Dat zij ook zichtbaar zijn in de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen kan volgens Femke averechts werken. „Ze willen mensen activeren om te stemmen. Dat is mooi, maar het kan sommige kiezers ook afschrikken.”

Als lokale partij moet je dat allemaal zelf op zien te zetten en uitzoeken

Als een landelijke partij er niet goed voor staat in de peilingen, is het misschien maar beter om de kopstukken in Den Haag te houden. Die landelijke partijen hebben wel een belangrijk voordeel ten opzichte van de lokale bewegingen: zij kunnen terugvallen op een ervaren politieke organisatie. „Als lokale partij moet je dat allemaal zelf op zien te zetten en uitzoeken. Dat kost veel tijd en geld.”

Geen grote hoop

Volgens Femke is het wel belangrijk om lokale partijen niet op een grote hoop te gooien, want de verschillen kunnen heel groot zijn. „Je hebt allerlei verschillende stromingen, maar het is bij lokale partijen veel lastiger om die van links tot rechts in te delen. Dat speelt sowieso veel minder in de gemeenteraad. Daar spelen heel andere zaken en dus zie je soms ook verrassende samenwerkingen.”
Femke van der Vegt geeft uitleg in aanloop naar de verkiezingen.

In Waadhoeke heb je bijvoorbeeld SAM. Die partij is een coalitie tussen PvdA, D66, GroenLinks en Werkgroep het Bildt. „De standpunten in een gemeenteraad liggen vaak wat dichter bij elkaar dan in Den Haag, dus dan kun je ook wat makkelijker samenwerken”, benadrukt Femke. Dat maakt het voor de kiezers soms wel wat lastig om te weten waar de verschillende partijen voor staan.

Er zijn geen grote televisiedebatten, dus je moet als kiezer wat beter je best doen

„Er zijn geen grote televisiedebatten, dus je moet als kiezer beter je best doen om erachter te komen welke standpunten de partijen hebben.” Landelijke thema’s zijn daarin vaak veel minder belangrijk. „Voor de gemeenteraadsverkiezingen kijken kiezers meer naar de thema’s die belangrijk zijn voor hun eigen buurt of dorp: dat kan variëren van betere straatverlichting tot meer veiligheid op straat.”
Zie ook het 20.00 uur  journaal van 8 maart j.l.

Het bericht Femkes Kieskompas: Waarom worden lokale partijen steeds groter in de gemeenteraden? ‘Zij profiteren daarvan’ verscheen eerst op GemeenteBelangen SWF.

Politieke partij GemeenteBelangen SWF meldt dat het voor de komende vier jaar, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van maart dit jaar, een frisse nieuwe fractie heeft samengesteld.

Het nieuwe aan de lijst is dat er een nieuwe vrouwelijke kandidaat (Helga Kooistra uit Heeg) naar voren is geschoven die vooral actief zal zijn op het veld ruimtelijke ordening. Nummer drie, Bas Meijer uit Sneek, heeft Welzijn en Sport tot zijn takenpakket. Hij zal daarin worden ondersteund door Peter Wielinga uit Sneek.

Met een vernieuwde fractie zet de partij in op vijf speerpunten: voldoende en betaalbare woningen voor eigen inwoners, een eerlijke en betaalbare energietransitie, goed zorgbeleid en goed onderwijs dichtbij huis, werk maken van werk, veiligheid op straat en het krachtig aanpakken van ondermijnende criminaliteit, zoals onder andere drugslabs en fraude met overheidsgelden. „Dat is wel een dingetje”, zegt partijvoorzitter Bertus Walsma. „Het autoluw maken van binnensteden, een goed opgezette energietransitie en nu al werk maken voor werk zijn bijvoorbeeld onderwerpen die goed doordacht uitgevoerd moeten worden. De huidige coalitiepartijen hebben onze inwoners daar te weinig bij betrokken en één en ander schromelijk onderschat. Dat moet en kan veel beter en effectiever.”

De politiek door de wol geverfde frontman Peter Walinga voert als lijsttrekker het team van GB’ers aan. Meer informatie over de kandidatenlijst en het partijprogramma is te vinden op de website www.gbswf.nl.

Het bericht GEMEENTEBELANGEN SWF: VRAAGSTUKKEN ENERGIEK AANPAKKEN verscheen eerst op GemeenteBelangen SWF.

Voor verdere uitleg klik op volgende

Het bericht Stemmen met een stem mal, hoe werkt dit? verscheen eerst op GemeenteBelangen SWF.

Het bericht Veranderingen in de fractie Gemeentebelangen SWF verscheen eerst op GemeenteBelangen SWF.

De oude naam was tot stand gekomen door een eerdere fusie met een andere lokale partij ‘Totaal Lokaal’ uit dezelfde gemeente. Provinciaal maar ook landelijk zijn de meeste lokale partijen meestal bekend onder de naam ‘GemeenteBelangen’ met als toevoeging de gemeentenaam waar men politiek bedrijfd. Het bestuur heeft daarom gemeend de leden in de Algemene Leden Vergadering de naamsverandering voor te leggen die unaniem met deze verandering konden instemmen. De naam ‘Totaal-Lokaal’ blijft echter wel behouden voor de partij want wij blijven in totaliteit een lokale partij die de belangen behartigd voor haar eigen inwoners.

Het bericht GBTL Súdwest Fryslân veranderd van naam!!! verscheen eerst op GemeenteBelangen SWF.

Wat ik ook heb gezien is hoe uitdagend het kan zijn om met een kleine fractie het verschil te maken. Het vraagt om flexibiliteit, doorzettingsvermogen en een flinke dosis samenwerking. Maar juist dat maakte het werk ook zo waardevol. Ik kijk terug op een bijzondere tijd, waarin ik niet alleen veel heb geleerd over politiek en bestuur, maar ook over mezelf.

Ik ben erg blij dat Peter weer aan de betere hand is en dankbaar voor deze tijd en de mensen met wie ik heb mogen samenwerken. Wie weet waar de toekomst nog toe leidt!

Pommeline Prey

Het bericht Een bijzondere ervaring als raadslid verscheen eerst op GemeenteBelangen SWF.